Merk & Strategie

Laten we stemmen voor de huisstijl van gemeente Haarlemmermeer!

Roel Stavorinus, blogger | 12 februari 2018, 16:00

Stem op de huisstijl voor Haarlemmermeer

De nieuwe fusiegemeente Haarlemmermeer krijgt een nieuwe huisstijl en burgers mogen hun stem laten gelden.

De gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude en gemeente Haarlemmermeer gaan fuseren. Vanaf 1 januari 2019 gaan zij samen verder onder de nieuwe oude naam Gemeente Haarlemmermeer. Daar hoort natuurlijk ook een nieuw logo bij! En omdat de nieuwe gemeente haar burgers serieus neemt - leve de democratie - mag de burger meestemmen. Er zijn alvast drie conceptontwerpen gemaakt voor de nieuwe huisstijl. Geen idee wie de ontwerper is, want dat vertelt het verhaal niet (waarom eigenlijk niet?*), maar die ontwerper heeft zijn best gedaan. De afgelopen tijd zijn nogal wat logo’s geïntroduceerd die ik ronduit saai vond. Nou, saai is hier niet aan de hand. Integendeel.  

Maar waar zijn ze in vredesnaam mee bezig in Hoofddorp? Een huisstijl is een strategisch instrument in de communicatie tussen een organisatie en haar stakeholders. De keuzes daarover maak je als organisatie en laat je niet over aan één groep belanghebbenden.

Visie?
In de afweging over welke huisstijl passend is neem je álle stakeholders mee. Een gemeente is belangrijk voor haar ingezetenen, natuurlijk, maar net zo belangrijk zijn haar relaties met bedrijven, instellingen en andere overheden. Wat is de visie van de gemeente op al die relaties en wat betekent dat voor de visuele identiteit?

Een huisstijl voor een gemeente is een serieuze zaak. Misschien nog wel meer dan voor anderssoortige organisaties. Het is niet een en al vrolijkheid. De gemeente heeft een belangrijke rol in serieuze en complexe (politieke) afwegingen en een centrale rol bij calamiteiten. Schiphol ligt in gemeente Haarlemmermeer. De gemeente ligt tussen Amsterdam, Haarlem en Leiden. Welke plek neem je als gemeente in dat spectrum in, en wat vraagt dat van de manier waarop je communiceert en de vorm waarin je dat doet?

Autobelettering
Maar er zijn ook praktische keuzes te maken en beslissingen te nemen. Autobelettering, drukwerk, templates, systemen, digitale applicaties als websites en apps… Wat vraagt dat alles van je huisstijl? Hoe zorg je ervoor dat je de kosten beheersbaar houdt? En hoe borg je dat de huisstijl voor nu en in de toekomst consistent kan worden toegepast?

Nee, de keuze voor een huisstijl laat je niet aan burgers over. Je ontwikkelt een huisstijl die rekening houdt met bovenstaande en meer. En die presenteer je vervolgens aan het publiek. Daar komt commentaar op, maar dat ebt weer weg. En dan beschik je over een huisstijl waar stakeholders aan wennen, die ze op een gegeven moment kennen en die past bij de bedrijfsvoering van de gemeentelijke organisatie.

Ontwerpproces
Als je dan tóch burgers wilt betrekken, vraag hen dan om hun visie op de nieuwe gemeente. Wat kenmerkt die? Wat maakt de combinatie van gemeenten bijzonder? Hoe onderscheidt de nieuwe gemeente zich van omliggende gemeenten? Wat is haar belangrijkste taak in dat specifieke gebied? Etc. En gebruik al die antwoorden als input voor het ontwerpproces.

Een huisstijl is, als het goed is, een visualisatie van de identiteit. Het is dus belangrijk om goed te kijken naar wat zo’n fusiegemeente kenmerkt, eigen maakt, onderscheidt. Dat wil je tot uiting brengen. En als het even kan niet alleen visueel, maar ook in communicatie en gedrag.

Geen keuzes durven maken
Als ik naar de drie ontwerpvoorstellen kijk, dan zie ik een gemeente die geen keuzes durft te maken, die zichzelf niet al te serieus neemt en die op het gebied van huisstijl geen idee heeft waar zij mee bezig is. Een gemeente ook die licht schizofreen is, want anders zouden de drie voorstellen qua uitstraling wel dichter bij elkaar liggen. 

Maar goed, we mogen stemmen, dus laten we dat vooral doen met z’n allen. Dat kan . Ik stel voor dat we met z’n allen concept C kiezen, dat zal ze leren!

------
* Ondertussen is duidelijk dat de huisstijl door verschillende bureaus is ontworpen in een aanbestedingsprocedure. Op Facebook is dit bericht te lezen van een medewerker van de gemeente:
'...de bureauselectie is geheel gedaan volgens de geldende aanbestedingsregels. De namen van de deelnemende bureaus worden bewust niet bekend gemaakt. In dit pitchproces mag het de stemming niet beïnvloeden. Ook mogen de bureaus geen ‘reclame’ maken voor hun eigen ontwerp. Alleen van het winnende ontwerpbureau zal de naam eind maart bekend worden gemaakt.'

Een pitchproces dus... Dat vraagt om verder onderzoek... Wordt vervolgd!

Zie ook:
 

Over de auteur

Roel Stavorinus
Adviseur op het gebied van organisatie identiteit en designmanagement Lees meer over Roel Stavorinus

Reacties op dit artikel (9)

Comment author avatar
Avatar

Henny van Huystee

(12 februari 2018, 16:11)
Dat hadden wij anders aangepakt, Roel. In onze tijd .....
Maar je hebt wel gelijk.
Avatar

vos broekema

(12 februari 2018, 16:27)
Wat een armoe. Hoogstwaarschijnlijk in het aantal beschikbare uren van de pitchvergoeding gemaakt. Als er al een vergoeding tegenover staat. De doorgaande uitholling van het ontwerpvak leidt tot een inwisselbare en gedateerde 'selectie' en dan moet de werkelijke communicatie nog gaan plaatsvinden de komend jaren. Ga eerst eens na wie je bent en wil zijn als opdrachtgever, had dat gebeurd dan was er geen Fortis (rip) aftreksel ingeslopen. Ach en wee; aanbestedingen in ontwerpland, kun je ook nog een heel fijn stukje over schrijven Roel.
Avatar

Judith Boon. Strategisch adviseur Ontwerpwerk.

(12 februari 2018, 16:33)
Hear, hear! Als deze visualisaties het resultaat zijn van een pitch dan zou dit nooit meer dan een eerste verkennende stap in de ontwikkeling van een visuele identiteit mogen zijn. Na selectie dus een serieus traject starten dat gebaseerd is op de identiteit van de gemeente en de positie die de gemeente kiest. Door klakkeloos één van de stakeholders te volgen is de keuze van de visuele identiteit een ongerichte 'smaak-kwestie' in plaats van een strategisch keuze.
Avatar

Paula Makkes

(12 februari 2018, 21:03)
Interessante case weer. Ondanks dat A en B zo onderscheidend vrolijk en veelzijdig zijn, probeer C maar inderdaad. Succes.. Ik ben benieuwd of er een paar stappen teruggezet durven worden, nadat de 'gelukkige' bekend is gemaakt.
Avatar

Alef de Jong

(13 februari 2018, 8:52)
Er is maar 1 woord voor. Waanzin. En dankbare stof een blog over te schrijven.

Het is aan de andere kant interessant om te zien hoe de gemeente worstelt met het betrekken van haar burgers. De eerste gedachte van een ondeskundig iemand is om dan maar een prijsvraag uit te schrijven. Zoals hier het geval. Niet de juiste keuze. Maar de vraag blijft, wat doe je als je je burgers hier wel bij wilt betrekken.

Mijn advies voor de gemeente Haarlem lees de blogs over de ontwikkeling van het merk Eindhoven op: www.merkeindhoven.nl. Als je door-scrolt naar beneden kun je het hele verhaal lezen en ervaren hoe zij hun burgers, bureaus en de uitkomst serieus nemen. En dat blijven ze doen, zie: www.eindhoven365.nl

Naast deze case zouden de mensen uit Haarlemmermeer ook nog eens het drieluik van Roel over de merkontwikkeling van Mozilla kunnen lezen: https://www.marketingonline.nl/blog/mozilla-ontwikkelt-zijn-huisstijl-op-onorthodoxe-wijze.

Wie heeft er meer tips voor de gemeente?
Avatar

Gerben Busch

(13 februari 2018, 9:17)
Een belangrijk criterium is wat mij betreft het antwoord op de vraag of een huisstijl en logo ook nog goed communiceren op de vierkante centimeter. Dan vallen er wat mij betreft al 2 af.
Avatar

Nieck Engelhard

(13 februari 2018, 10:22)
Beste Roel,

Mijn persoonlijke ervaring: een nieuwe huisstijl ontwerpen is een intensief onderzoek- en ontwikkelproces en vergt een nauwe samenwerking tussen opdrachtgever en- nemer. Ik ben het dus helemaal met je eens: hier is sprake van een gebrek aan professionaliteit.
Avatar

Arjen Hofstad

(13 februari 2018, 10:55)
Is het een onderhandse aanbesteding geweest van Haarlemmermeer? Interessant om te weten of ze juist de lokale creatieve gemeenschap hebben ingeschakeld in deze pitch. Het fraaie voorbeeld Eindhoven hebben dat anders gedaan door een team van creatieven samen te stellen.
Dat model is zo veel slimmer. Niet voor niets de slimste stad.

Gerelateerde items Identiteit Logo Huisstijl

Meer in channel Merk & Strategie

Volg ons


Van onze partners

Populaire blogs