Insights & Trends

Zorgwekkend onderzoek Edelman laat wereldwijde implosie van vertrouwen zien

Redactie | 17 januari 2017, 10:26

Trust Barometer 2017: sterkste daling ooit in vertrouwen in overheden, media, NGO’s en bedrijfsleven

Edelman heeft een zorgwekkende versie van zijn Trust Barometer uitgebracht. Het onderzoek voor 2017 laat de sterkste daling zien die wereldwijd ooit gemeten is in het vertrouwen in overheden, media, NGO’s en het bedrijfsleven.

De internationale vertrouwenscrisis lijkt in deze 17e editie van het onderzoek compleet: het publiek vertrouwt instituties steeds minder, heeft het gevoel dat ‘het systeem’ faalt en daarnaast neemt de afstand tussen de maatschappelijke bovenlaag en de algehele bevolking verder toe. Deze ontwikkelingen samen zijn een belangrijke verklaring voor de wereldwijde opkomst van populisme, aldus Edelman.

Populisme en nationalisme

Richard Edelman,  CEO van Edelman, stelt dat na de recessie van 2008 het vertrouwen in traditionele instituties nog verder verzwakt is door  globalisering en technologische veranderingen. &;Omdat de maatschappelijke bovenlaag kampt met een geleidelijk verlies van controle en autoriteit leidt dit tot sterk toenemend populisme en nationalisme.’

Het vertrouwen in de media (43 procent vertrouwen) daalde sterk en bevindt zich op een historisch laag niveau in 17 landen. Het vertrouwen in de overheid (41 procent) is in 14 markten gedaald en daarmee wordt de overheid in de helft van de onderzochte landen als minst betrouwbare institutie gezien.

(Tekst gaat onder slides verder)

 

Invloed leiders in gevaar

De invloed van leiders is ook in gevaar: de geloofwaardigheid van CEO’s kelderde in alle landen en nam met 12 punten af tot een dieptepunt van 37 procent. Regeringsleiders blijven met 29 procent de minst geloofwaardige leiders.

Uit de Trust Barometer blijkt dat 53 procent van de respondenten van mening is dat het huidige systeem hen in de steek heeft gelaten – het is oneerlijk en biedt weinig hoop voor de toekomst – terwijl slechts 15 procent gelooft dat het systeem werkt. Zelfs de maatschappelijke bovenlaag heeft gebrek aan vertrouwen in het systeem: 49 procent van de hoger opgeleiden en de meerderheid van het geïnformeerde publiek (51 procent) zegt dat het systeem heeft gefaald.

Wantrouwen

De kloof in vertrouwen tussen het geïnformeerde publiek en die van de massa is gegroeid tot 15 punten, met de grootste ongelijkheden in de Verenigde Staten (21 punten), het Verenigd Koninkrijk (19 punten) en Frankrijk (18 punten). In wel 20 landen wantrouwt de algehele bevolking hun instellingen, in vergelijking met slechts zes voor het geïnformeerde publiek.

‘De trends en ontwikkelingen in het 17e Trust Barometer onderzoek van Edelman zijn zeer zorgwekkend en geen enkele moderne, verbonden samenleving staat hier los van,’ zegt Arent Jan Hesselink, General Manager van Edelman Nederland. ‘De wereldwijde implosie van vertrouwen heeft juist op een land als Nederland, waar over enkele weken verkiezingen plaatsvinden, veel impact. Alle instituties in de samenleving zullen nu echt prioriteit moeten geven aan het herstellen of in ieder geval niet verder verliezen van vertrouwen van consumenten, klanten en elkaar.’ 

Maatschappelijke angsten

Huidige populistische bewegingen worden gevoed door een gebrek aan vertrouwen in het systeem en economische en maatschappelijke angsten, zoals corruptie (40 procent), immigratie (28 procent), globalisering (27 procent), eroderende maatschappelijke waarden (25 procent) en het tempo van innovatie (22 procent). Landen waarin zowel een gebrek aan vertrouwen in het systeem als angst heerst, zoals de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en Italië, hebben de verkiezing van Donald Trump, de Brexit en het mislukte Italiaanse referendum meegemaakt.

De cyclus van wantrouwen wordt versterkt door de opkomst van media die persoonlijke overtuigingen versterkt; afwijkende en tegengestelde meningen worden buitengesloten. Respondenten zijn voorstander van zoekmachines (59 procent) boven redacteuren (41 procent) en de kans is vier keer groter om informatie te negeren over standpunten waar zij niet in geloven.

Bedrijfsleven kan verschil maken

Van de vier instellingen, wordt het bedrijfsleven gezien als de enige die het verschil kan maken. Drie van de vier respondenten vindt dat een bedrijf acties kan ondernemen om de winst te vergroten en de economische en sociale omstandigheden te verbeteren in de gemeenschap waar ze actief is. Daarbij, onder degenen die onzeker zijn over de vraag of het systeem werkt voor hen, wordt het bedrijfsleven (58 procent) het meest vertrouwd.

Zorgen om baan

Toch bevindt het bedrijfsleven zich op de rand van wantrouwen. Het meest zorgwekkende is misschien wel de vermeende rol om angst te zaaien bij het publiek. Een meerderheid van het algemene publiek dat is onderzocht, maakt zich zorgen over het verliezen van hun baan als gevolg van de effecten van de globalisering (60 procent), gebrek aan opleiding of vaardigheden (60 procent), immigranten die voor minder werken (58 procent), banen die verhuizen naar goedkopere markten (55 procent) en automatisering (54 procent).

Andere belangrijke bevindingen 

Andere belangrijke conclusies uit de 2017 Edelman Trust Barometer:

  • Vertrouwen in het bedrijfsleven (52 procent vertrouwen) daalde in 18 landen, terwijl NGO&;s (53 procent) een vermindering zien van maar liefst 10 punten in 21 landen.
  • Werknemers worden gemiddeld 16 punten meer vertrouwd dan CEO&;s op communicatie rond werknemer/klant relaties (53 procent), financiële resultaten (38 procent), crises (37 procent), innovatie (33 procent), industriële problemen (32 procent) of programma’s die maatschappelijke problemen adresseren (30 procent).
  • De helft van de onderzochte landen hebben hun vertrouwen verloren in het systeem, aangevoerd door Frankrijk (72 procent) en Italië (72 procent), Mexico (67 procent), Zuid-Afrika (67 procent) en Spanje (67 procent).
  • Vertrouwen in traditionele media daalde 5 punten tot 57 procent, de sterkste daling bij platformen sinds 2012, gevolgd door sociale media (41 procent), wat 3 punten is gedaald. Online-only media (51 procent) steeg daarentegen in vertrouwen met 5 punten.

Over de auteur

Reacties op dit artikel (15)

Comment author avatar
Avatar

Frank Körver

(17 januari 2017, 14:24)
Belangrijk onderzoek. En goed dat organisaties als Edelman dit mogelijk maken. Thanks.
Avatar

ben warner

(17 januari 2017, 15:08)
Met respect maar Commbat heeft dit al vijf jaar geleden geconstateerd en wij hebben bepaald niet het Edelman netwerk. Overigens is een deel van Edelmans manier van werken (trouwens ook van andere pr-bureaus) hier mede debet aan. Het is het gevolg dat stelselmatig worden geïnformeerd vanuit eigen belang door politici en bedrijven e.a. en niet vanuit maatschappeljike verantwoordelijkheid waarbij feiten en verifieerbare argumenten vooropstaan.
Avatar

Fred

(17 januari 2017, 15:19)
Ik heb weinig nieuws gelezen. Binnenkort een onderzoek van Edelman dat het aantal vluchtelingen wereldwijd toeneemt?
Avatar

Remco Hoogstraten

(17 januari 2017, 15:25)
Mooi onderzoek en bevestiging van aanhoudende trend.
Avatar

Nico de Leeuw

(18 januari 2017, 8:24)
Misschien is dit de benodigde wake up call voor ons vakgebied. Kennelijk doen wij ook iets niet goed? En op basis van deze vraag zou je er nog veeeeeel meer kunnen stellen....
Avatar

Frank Körver

(18 januari 2017, 9:08)
Ja, eens met Nico de Leeuw. Eigenlijk zou ieder communicatieteam (en iedere adviesbureau) op korte termijn zich de vraag moeten stellen, hoe zij concreet (!) kunnen bijdragen aan het vergroten van het vertrouwen. En dan ook echt de tijd nemen voor het goede gesprek. Honderd procent zeker dat je daar een prikkelende, inspirerende en ontzettend waardevolle dag van kunt maken. Bij mijn team staat die vraag iig binnenkort weer op de agenda.
Avatar

Jos Govaart

(18 januari 2017, 10:23)
http://www.coopr.nl
Kan dat Commbat eens ophouden met het neerbuigende gedrag ten opzichte van activiteiten van collega's? Hangt me goed de keel uit. Edelman doet dit prima onderzoek al jaren. Zijn gewoon zeer relevante en goede inzichten. Dat zure gedoe van deze "oude" mannen en vrouwen helpt het vak echt niet verder. Bah.
Avatar

John Derringer

(18 januari 2017, 11:12)
Pareto: (ca.) 80% van 'het publiek' is niet intelligent (genoeg).

Maar heeft wel steeds meer te zeggen.
Avatar

Nico de Leeuw

(18 januari 2017, 11:14)
Jos, alles wat je zegt, zegt ook heel veel over jezelf. Wordt het niet eens tijd voor een poosje stilstaa en jezelf eens goed aankijken in de spiegel???
Avatar

Nico de Leeuw

(18 januari 2017, 11:22)
Ter aanvulling Jos,
Ik ben nog erg jong hoor, en nog jonger van geest. Heb wel het vermogen om me kwetsbaar op te stellen en stel mezelf graag kritische vragen. Roep niet zo snel dat ik de leukste van nederland ben.
Avatar

Nico de Leeuw

(18 januari 2017, 13:43)
Sorry vergeten mijn naam te noteren te vertellen dat de vorige reactie gericht is op Frank
Avatar

Roland Kroes

(19 januari 2017, 6:58)
Uitermate interessante kost. Juist omdat het langjarig onderzoek is. Dat geeft de trend ook goed weer (en dat is vaak wat interessanter dan wie wat als eerste heeft gezegd).

Wat ik opvallend vindt, is dat Nederland afwijkend scoort op een aantal plekken. Er is hoger dan gemiddeld vertrouwen in media, bedrijfsleven en overheid. En juist NGO's doen het minder goed. En daarnaast is de ontwikkeling in vertrouwen tegengesteld: het groeit (beperkt) of blijft ongeveer gelijk. Dat maakt nieuwsgierig: is Nederland 'lagging', loopt het voorop of is er iets anders aan de hand?
Avatar

Bob G. Goulooze

(24 januari 2017, 12:57)
Het jaarlijks Edelman onderzoek laat zien dat men echt wat aan het vertrouwen moet gaan doen. Dit loopt al jaren terug, vooral in de financiele sector maar ook bij overheden, politiek en andere bedrijfssectoren. Los daarvan: Niemand kent een eerlijke politicus. Die zijn er ook niet. Daarom is het goed dat er ontwikelingen zijn die het continu raadplegen van de achterban mogelijk maken. Die kant gaan we op. We hebben de techniek. Een partij als Geen Peil gaat het gebruiken. Zij zijn de eersten maar niet de laatsten. Op deze wijze zal het publiek beter bij de politiek betrokken raken. Maar daarvoor moet de politicus van vandaag wel zijn huidige positie laten schieten. Want de achterban bepaalt hoe de volksvertegenwoordiger moet stemmen; niet de politicus zelf. En die kant gaan we op of je het leuk vind of niet. Daarom is het Edelman onderzoek belangrijk. Het laat zien dat er in weerwil van alle mooie politiek correcte praatjes niets tastbaars is gebeurd om het vertrouwen te herstellen.

Meer in channel Insights & Trends

Volg ons


Van onze partners

Whitepapers

Populaire blogs

Adfo Events